Joost in Japan

Creatief schrijven mag niet in de wetenschap. Mijn manuscript-in-wording begint momenteel met de woorden “MicroRNAs are …”, net als een ziljoen andere artikelen. En alle kleine leukigheidjes (lees: gewonemensentaal) die ik in het artikel probeerde te stoppen werden feilloos door begeleider Michiel opgespoord (waarvoor dank overigens) en heb ik er daarna maar uitgehaald “omdat anders de reviewers een excuus hebben om een slechte indruk van het artikel te krijgen”. Ik neem me vast voor om later als ik groot (wetenschapper) ben stiekem toch gewonemensentaal in m’n schrijfsels te verwerken, omdat de reviewers dan niet meer om me heen kunnen (*kuch*) en er maar overheen lezen. Hopelijk zelfs met een klein reviewersglimlachje om hun lippen. Voor nu echter houd ik het bij veilig wollig wetenschappelijk taalgebruik. Waar ze trouwens ook van creatief schrijven houden is de klantenservice van Cheaptickets.nl. Maar dan in negatieve zin… en dat zit zo.

Maanden voor vertrek heb ik bij Cheaptickets.nl mijn retourtje Japan geboekt. Maar wat wil het geval, in december kreeg ik een mailtje van cheaptickets.nl dat ze mijn vlucht wilden wijzigen in iets bijzonder ongunstigs. Niet alleen dwongen ze me om in de ochtendspits in plaats van ’s middags het Tokiose treinnet te trotseren, maar ze gaven me ook nog eens een overstaptijd van 5 uur en 10 minuten als extra bonus. Hiep hoi! Dus ik mailde de Cheaptickets-people of dat niet anders kon. Een bloemlezing uit het onbegrijpelijke mailtje dat ik van ze ontving:

• Deze alternatief is de beste verbinding die wij hebben kunnen vinden in het systeem van de airline.
• Alle andere vluchten gaan via lhr en lgw eerst. (???)
• Graag ontvangen wij uw akkoord op de ticket aan te kunnen passen.
• De luchtvaartmaatschappij houdt zich het recht voor elk vluchtschema ten allen tijde te wijzigen zonder opgave van reden.
• Alternatief die wij hebben doorgestuurd was de beste aansluiting,andere vluchten zoals eerder doorgegeven gaan via lhr-lgw(twee keer overstappen)

O ja, en behalve deze taalfoutenkannonade het vriendelijke verzoek binnen 24 uur te reageren. Het pure lef! Een week, vier mailtjes en drie medewerksters verder hebben ze me op een vlucht weten te zetten die “slechts” drie uur overstaptijd heeft. Het kon dus wel…

Vorige week vrijdag kreeg ik weer mail van Cheaptickets. Ze hadden me teruggezet naar die vlucht met 5 uur overstaptijd omdat BA die andere heeft geschrapt. Bang om weer een pijnlijke en langdurige taalkundige marteling te moeten ondergaan heb ik na één mailtje (uiteraard binnen 24 uur…) voor de zekerheid maar meteen British Airways opgebeld.

Wat een verademing is het om gewoon BA op te bellen via Skype. Iedere keer een beleefde en competente medewerker aan de telefoon. Tuurlijk meneer, we hadden u al op de vlucht van 1600 uur staan (hadden de cheaptickets-mensen dat toch wel al goed geregeld. Hmmm…). 70 minuten overstaptijd klinkt al een stuk gunstiger dan 5 uur. De vorige keer verveelde ik me na anderhalf uur namelijk al te pletter op het lawaaiige Heathrow. En als ik door vertraging m’n aansluiting mis? Dan krijg ik alsnog die vlucht van 20.00 uur die ze me wilden geven, en als die vol is stoppen ze me op hun kosten in een hotel of in een vliegtuig van een andere maatschappij. Dankjewel BA-meisje. En excuses dat ik je niet heb verteld dat ik gewoon Nederlands kon. Zo doortrapt ben ik dan weer wel

10 minuten telefoneren. Voor hetzelfde resultaat had ik zeker vijf (slecht gespelde) mailtjes van Cheaptickets moeten doorstaan… ETA: 2 juni, 18h15 op Schiphol. Vier uur eerder dan onder mijn oorspronkelijke reisschema.

En omdat ik jullie allemaal zo lief vind hier nog een willekeurige foto. Dit zijn mijn Riken-mascottes Squit de Muis en de Naamloze Schildpad.

Ik heb volgens mij al een keer of honderd opgemerkt dat winkelen in Japan een hele belevenis is. Vandaag het begin van de cursus “shoppen op z’n Japans”: Donki en Daiso.

Daiso is een winkel die van alles verkoopt voor 100 yen (105 incl. BTW). Alles? Ja, ongeveer alles. Een soort 100-yen-shop on steroids. Eetstokjes van hout of metaal, planten, bordjes (“WC”, “Privé”, “Niet Roken”, etc.), snoep & frisdrank, cosmetica, frutsels (veel, veel frutsels), puzzelboekjes, hout (!), pennen en potloden, schrijfblokken, agenda’s, en zo nog ongeveer honderd categorieën. Verreweg de leukste Daiso vind je in Harajuku in Takeshita-doori (vergeet die straatnaam maar meteen, want het is de allerdrukste straat in Harajuku dus die kun je moeilijk missen), de andere Daiso’s hoef je daarna niet meer in te gaan want die zijn niet half zo leuk.

Maar dan deze. Don Kihoote (Japans voor Don Quixote), in de volksmond Donki. Die verkopen écht alles, en vaak nog voor spotprijzen ook. Enige nadeel is dat je je weg door honderden Japanners moet ellebogen, maar dat is deze winkelervaring wel waard. Telefoons, hoeden, overhemden, stropdassen, koffers, stofzuigers, kussens, merkhorloges, sieraden? Koop je bij Donki (althans, kun je bij Donki kopen). Gekke hoeden? Donki. Olifantenonderbroek met slurf? Juist, Donki… Koeienpak? Je raadt het al. De gezelschapsspelletjes liggen toepasselijk naast de seksspeeltjes, die paradoxaal genoeg in het hyperpuriteinse Japan een meterslange muur in beslag nemen. Voor lingerie moet je weer een verdieping lager zijn. Jawel, want de Donki in Yokohama heeft maar liefst vijf verdiepingen… Shopplezier gegarandeerd, dat begrijp je.

Ik heb mijn zondag gebruikt om te proberen mijn verzameling spullen die iedere moderne Japanse man nodig heeft compleet te maken. Daarom ben ik sinds vandaag de trotse eigenaar van:

Een Mahjong-spel. Mahjong doen ze hier in plaats van klaverjassen, dus niet de solitairvariant waaraan je nu waarschijnlijk denkt (“memory met de plaatjes naar boven”). Probleem is alleen dat die Mahjong-sets schreeuwend duur zijn (10000 yen, of zo’n 100 euro, is geen uitzondering). Lang leve Donki: 3000 yen. Let ook op het plakkertje “15000 yen” Â (en als je toch bezig bent de details op de plaatjes te bestuderen, helaas voor mij geldt voor Mahjong-sets blijkbaar “hoe zwaarder, hoe beter”, want een ander plakkertje vermeldt trots dat de set wel 2000 gram weegt)

Teensokken!

En…. een Hello Kitty-onderbroek!
(zonder slurf, vunzigaards! Ben ik alvast de eerste opmerking in de comments voor… )

Lees de rest van deze post // read the rest of this entry »

Nieuwsgierig zijn is een vereiste als je een fatsoenlijk wetenschapper wilt zijn of worden. Maar ook buiten de wetenschap “ontdek” je dan weleens dingen… Benieuwd naar wat er in de holle maar niet toegankelijke ruimte boven mijn keukenkastjes zit duwde ik in de aangrenzende badkamer een plafonddeel omhoog. Ligt er dit

(oh, min of meer NSFW)

Lees de rest van deze post // read the rest of this entry »

[Nu ik van al twee mensen heb gehoord dat dit bericht in combinatie met het vorige wat depri overkomt: ik heb het nog steeds naar m'n zin! Ik heb alleen geen heel bezienswaardige dingen beleefd de afgelopen week, dus komen al m'n opgespaarde overpeinzingen aan de beurt om opgeschreven te worden. Vandaar. Dit weekend weer ouderwets een belevenissenblog met foto's en avonturen want dan gaan we kersenbloesems kijken ]

In Japan wonen heeft zo z’n voordelen. Als je in de stad woont tenminste. En van gemak houdt. Maar het laat me ook zien hoe goed wij studenten het in Nederland eigenlijk hebben, zelfs in vergelijking met een “ontwikkeld” land als Japan.

Nu was ik er sowieso al niet eentje die continu klaagde over hoe slecht studenten het wel niet hebben. Goed, van de stufi moest Plasterk afblijven, maar die proefballon is gelukkig héél snel uit de lucht geschoten. “Studeren” betekent voor mij niet zozeer het leren van dingen, dat had ik immers al 18 jaar gedaan voordat ik naar de VU ging. Het gaat meer om het op jezelf gaan wonen en voortaan alles zelf bepalen. En een maatschappij die jarenlang geen of weinig verwachtingen van je heeft “omdat je nu eenmaal studeert”.

En zeg nu zelf, je huis mag er dan een beetje rommelig van worden, maar zo’n studenten(huis)mentaliteit heeft wel wat. Meer drank dan voedsel in de koelkast en meer bierdopjes dan planten in de tuin - onkruid niet meegerekend natuurlijk. Meubels bouwen van bierkratten. Lekker doen waar je zin in hebt, omdat dat bij je ouders thuis niet kon. En “armoede” draagt juist bij aan de studeervreugde. Het is helemaal niet leuk om alles spiksplinternieuw te kopen (goed dan, elektronica uitgezonderd ). Lekker zoveel mogelijk tweedehands dingen gratis ophalen en daar je huis mee volzetten. De koning te rijk met je gratis spullen.

Waarom deze lofzang over dingen die voor de één vanzelfsprekend zijn en voor de ander zó armoedzaaierig dat diegene er ver van verwijderd wil blijven? Dat zal ik aan de hand van de hierboven cursief gedrukte woorden toelichten. Eens kijken of je dan nog zo neerkijkt op onze “rijke studentencultuur”, c.q. iets te klagen hebt.

• Een huis of kamer is in Japan bijvoorbeeld niet te betalen. Met wat mazzel kun je overheids- of universiteitshuisvesting regelen (zoals ik nu heb) maar daar krijg je in veel gevallen gratis toezicht bij: daar gaat je studentenleven. Studentikoos doen waar je zin in hebt wordt lastig als ze je al aanspreken als er een keer iemand na tienen op je kamer is…
• Drank kopen is ook al een probleem. Ten eerste mag het pas vanaf je twintigste. En dan sta je in de supermarkt, laad je een krat bier in je wagentje… o wacht, ze hebben hier geen kratten bier (en ook geen winkelwagentjes waar kratten bier in passen trouwens). Hier gaat alles in blikjes. En je koopt dus geen krat met 24 flesjes, maar een “doos” met vier sixpacks. Kostah? Al snel 30 à 40 euro per doos. Auw…
• Het is een inkopper, maar een tuin heb je hier dus al zeker niet. En al helemaal niet als student. Misschien een daktuin als je mazzel hebt, soit, maar omdat al het bier in blikjes zit kun je die leuke bierdopjes toch niet in elkaars huis en tuin verstoppen…
• Tenslotte bestaan gratis spullen hier niet of nauwelijks. Japanse versies van gratisoptehalen.nl of marktplaats.nl heb ik nog niet kunnen vinden, en zelfs als dat lukte zou het ophalen van spullen verdomd lastig worden zonder auto. Heb ik in Nederland zelfs nog twee keer een gratis auto opgehaald (dat waren avonturen op zich overigens), hier is überhaupt het hebben van een auto voor een student al een onmogelijkheid. En zie dan maar eens je mooie gratis Billy te vervoeren…

Hier negen maanden werken, leren en leven is een geweldige ervaring, begrijp me niet verkeerd. Ik ben heel dankbaar dat mijn studie-avontuur zich in Japan afspeelt. Maar ik ben net zo dankbaar dat mijn studie-leven zich in Nederland afspeelt. Ik heb hier al teveel Japangangers zich in een meerjaars avontuur zien verslikken. Mijn theorie daarover hou je van me tegoed; voor nu wil ik je van harte aanraden om onder het genot van een aan het krat opengemaakte Freddy of HJ (terug) te kijken naar je/het Nederlandse studentenleven. Wat plopt dat toch fijn hè, zo’n kroonkurk?

Ik zag dat ik Eivinds cadeau uit voorzorg nog niet op m’n site had gezet (stel dat ie het al zou zien voordat ie het kreeg…). Maar omdat ik ‘m toch de moeite waard vind (en omdat er ook behoorlijk wat tijd in gestoken is) hier wat plaatjes!

Let ook op de roze lijst

Lees de rest van deze post // read the rest of this entry »

Uit mijn verhalen zul je inmiddels wel hebben opgemaakt dat dit land misschien wel het meest bureaucratische land sinds de Sovjetunie is. Mijn declaratie voor reiskosten kostte het bedrijf aan arbeidskosten méér dan de eigenlijke reiskosten die ze me (uiteindelijk) vergoedden. Het omzetten van Michiels Nederlandse rijbewijs naar een Japanse kostte een hele dag, en dan had hij nog het geluk niet te worden teruggestuurd om één of ander wissewasje. Morana’s functieomschrijving verandert per 1 april*, en het deze week ingediende papierwerk was niet op dezelfde kwaliteit papier gedrukt als het vorige, dus het mocht overnieuw. En dat alles binnen Riken!
Miranda mag niet bij mij op mijn tweepersoonskamer slapen omdat ze niet over het goede visum beschikt. Voor haar zere knie zou een uitzondering gemaakt kunnen worden, maar daarvoor had ik weken geleden een aanvraag moeten indienen – vertelden ze vorige week.

Ik weet niet hoe de Japanners er zelf mee omgaan, want hun mening erover vertellen ze natuurlijk niet. Aan de buitenkant stráált iedereen van plichtsgetrouwheid. Of dat schijn is weet ik niet, maar ik heb nog nooit een Japanner iets zien doen dat tegen de regels is. Ik voor mij zit niet zo te wachten op al die regeltjes. Daarom hier voor eenieder de spoedcursus “omgaan met de regels, Japanse stijl”.

1. Als je iets wilt regelen of een probleem hebt, charter je de eerste de beste Japanner die je tegenkomt. Gewone mensen – zelfs vreemden in een grote stad – zijn uiterst behulpzaam, en zullen je óf zelf helpen, óf je in de juiste richting sturen. Helpen ze je zelf, schrik dan niet als ze zeggen dat ze je “misschien” gaan helpen, ze bedoelen dan vooral dat ze niet zeker weten of het ze lukt, maar ze gaan het in ieder geval proberen. Sturen ze je door, dan kom je meestal bij een grotere instantie uit. Dan is jammer, want daar zijn balies, en …
2. … als je eenmaal aan een balie staat heb je pech. Je neemt dan deel aan een soort rollenspel: degene aan de andere kant stelt al glimlachend en buigend vragen of wil papieren of geld hebben, en jij glimlacht terug en geeft precies waar diegene om vraagt. Vaak kom je er op deze manier uit; protesteren, klagen of tegenwerken heeft in ieder geval toch geen zin.
3. Als je aan de balie een probleem tegenkomt – we zijn nog steeds met het rollenspel bezig – trekt degene achter de balie een begripvol “moeilijk gezicht” en zegt iets in de trant van “oei oei, jaaaa dat is wel moei-lijk . . .” ** Het is dan de bedoeling dat je een begripvol “vriendelijk gezicht” trekt en de andere persoon geruststelt dat het écht niet zijn schuld is en dat je wel een andere manier zoekt om eruit te komen.
4. De “andere manier” kan twee dingen zijn: de duurdere variant van de dienst die je aan de balie gedaan wilde krijgen – in dat geval heb je pech en moet je gewoon dokken. Maar als het je om toestemming voor iets ging, in plaats van om een dienst, heb je mazzel: dan kun je het gewoon tóch proberen te doen. Je hebt dan 50% kans dat niemand er überhaupt iets van zegt, en in het slechtste geval zeggen ze je alsnog (en meestal verontschuldigend buigend en glimlachend) dat het niet mag. Niets te verliezen dus.
5. Vermoed je na stap 1 dat stap 2 je niets zal opleveren, bijvoorbeeld omdat zwart op wit in de regels staat dat wat je wilt niet mag, zoals het na tienen ontvangen van gasten (ja, in mijn huis dus… dat zuigt), ga dan gelijk door naar stap 4: toch doen. Voor mij pakte dat tot nu toe altijd beter uit dan het netjes vragen. De nachtwaker zegt vriendelijk okaeri nasai (welkom thuis) tegen mij én mijn avondlijke gasten. En zolang ik niemand tot last ben, kan het hem niets schelen wat ik ’s avonds doe (of hij kan ons Westerlingen niet uit elkaar houden; we lijken immers zo op elkaar…).

En die ongeschreven regel vinden ze hier eigenlijk belangrijker dan al hun geschreven regels bij elkaar: als jij mij niet lastigvalt, val ik jou niet lastig. Aan Westerse diplomatie heb je hier niets… En da’s eigenlijk natuurlijk wel zo leuk. Wanneer je daar eenmaal achter bent natuurlijk.

* Een fiscaal jaar loopt in Japan van 1 april tot 31 maart. Dus momenteel is het hommeles binnen Riken. Evaluatiegesprekken, stress en een lekkere extra portie onzinnig papierwerk.
** Geen grapje. Dat zeggen ze echt.

Je kunt van de Japanners zeggen wat je wilt, maar betrouwbaar zijn ze. Als ze zeggen dat ze iets doen, dat gebeurt het ook. De kunst is natuurlijk om ze een belofte te laten doen, want zij weten ook donders goed dat het moet gebeuren als ze het zeggen. Dus krijg je veel “misschien” en “denk ik” te horen, in plaats van een stellig antwoord. En daar moet je maar net mee om kunnen gaan. Maar toch.

Twee maanden geleden had ik shinkansen-kaartjes besteld (de shinkansen is de Japanse TGV, en tevens de trots van de natie), en die zouden worden bezorgd. Nu hadden de mevrouwen bij de balie beneden in mijn gebouw ze eergisteren in ontvangst genomen, en dat wist ik niet, dus ik was even ongerust dat er iets was misgegaan. Voor niets natuurlijk – de reisorganisatie had beloofd dat ik de kaartjes zou hebben, dus ik heb de kaartjes. Op naar Kyoto met Miranda!