En dan nu een verzoeknummer… 
Japan heeft drie culturen. Eentje van de Japanners zelf, een van de buitenlanders en een van de Japanners en de buitenlanders samen. Nu zal een ieder van elk van die culturen zo zijn verwachtingen hebben, en in het geval van de eerste (!) zullen die grotendeels juist zijn Рvoorzover je dat stuk cultuur te zien krijgt. Wat mij hier het meest verbaast op cultuurgebied is de priv̩cultuur van de buitenlanders.
Kort en goed: Japan is het land waar iedereen naartoe wil, maar waar niemand eigenlijk wil zijn. Ik begrijp dat niet helemaal. Je wéét dat je naar een vreemd land met vreemde mensen en een vreemde cultuur gaat, en je wéét dat de Japanners an sich al niet als bijzonder buitenlanderproof te boek staan. Je weet dat de taal niet de makkelijkste is, en dat je al helemaal niet hoeft te verwachten snel te kunnen lezen en schrijven. En toch valt het de meeste mensen vies tegen.
Velen heb ik zich er al in zien verslikken. Maar toch lukt het sommigen om niet continu te piepen over hoe anders het land is en hoe ontoegankelijk de Japanners. Na uitgebreide overpeinzing heb ik geconcludeerd dat al deze mensen in (tenminste) een van de volgende categorieën vallen:
- Heeft een vriend(in)/echtgeno(o)t(e) in Japan. Westerse mannen met een Japanse vriendin of vrouw komen overigens honderd keer vaker voor dan andersom. Koppels van twee niet-Japanners mogen ook in deze categorie.
- Spreekt de taal goed. Het leren van de taal is óf een hobby óf een plaag, maar in ieder geval heeft iedereen het er de hele tijd over. Die gesprekken vermijd ik inmiddels zoveel mogelijk, want ze zijn altijd hetzelfde. Zoals de ACTA een soort “happy tandartswereld” is, is Japan een land met 100% taalkundigen. Brrr. Hoe dan ook, de buitenlanders die de taal goed spreken gedijen hier prima, want die kunnen meedoen met een deel van de Japanse maatschappij dat voor de minder taalkundig begaafde gaijin gesloten blijft. Overigens bedoel ik met goed spreken écht goed spreken, vloeiend en nog op een behoorlijk hoog niveau ook. Ter illustratie: “Twee Strawberry Frappucino, alstublieft (en een beetje snel graag)” is niet genoeg, maar “hmmm, tsja, ehm… neem me niet kwalijk, het is een beetje moeilijk, maarrem… tsja… dit is een colaatje en ik had toch echt om een Strawberry Frappucino zonder ijs en met een rietje gevraagd” komt al meer in de richting. Vreemd genoeg hoef je kennelijk niet te kunnen lezen en schrijven om het in dit land te redden, want de meeste Categorie 2-ers die ik ken kunnen niet lezen en schrijven en daarmee gaat het ook prima. Hmmm.
- Is hier voor bepaalde tijd, en dat is minder dan een jaar. Als je weet dat je over x maanden weggaat, hoef je je niks aan te trekken van al die Japanse andersheid. Deze categorie, waar ik ook onder val, is een beetje “op vakantie”, trekt zich dus niets aan van de nare en rare dingen en doet en onthoudt alleen maar de leuke. Wie al langer dan een jaar in Japan is en voorlopig geen uitzicht heeft op vertrek kan maar beter zorgen dat ie tot categorie 1 of 2 toetreedt, anders staat hem een behoorlijk miserabel bestaan te wachten…
Klinkt hard? Misschien. Maar ik heb zelfs fervente Japanfanaten hun verwachtingen zien bijstellen. Wilden zo graag naar Japan gaan, maar uiteindelijk niet in Japan zijn. Houdt het in uw achterhoofd, en bezint eer ge begint…
April 18th, 2009 at 8:43
Ja wat is dat nou weer
Stel dat ik daar nou zit met mijn JLPT1 (tegen die tijd hopelijk wel gehaald), en het vooruitzicht een aanzienlijke tijd in Japan te verblijven vanwege master (2+ jaar) of iets in die richting (werk ervaring opdoen, ook zoveel+ jaar). Dan hoop ik stiekem niet te vallen in categorie 2 hoor. Categorie 1 val ik sowieso niet in omdat ik zo’n persoon nog moet ontmoeten waarschijnlijk, en 3 dus ook niet omdat ik er dan te lang ben.
Ik heb me trouwens wel vaak afgevraagd hoe dat zou zijn als je andere buitenlanders tegenkomt, daar, wanneer je daar zelf voor lange tijd bent. En ik vroeg me ook al af hoevaak die buitenlanders over Japan en Japans praten.
), aangezien ik een beetje het idee heb dat ze allemaal zo’n “wijs” beeld hebben van Japan. Maar als ik dat zo zeg dan klink ik al net zo erg dus het is wel een beetje een dilemma.
Ik kan me zomaar voorstellen dat ik liever zo weinig mogelijk van die “lange termijn toeristen” ken (alle 3 de categorien dus, behalve mensen met een echt toeristenvisum
Nou moet ik ook weer denken aan die zogezegde discriminatie die daar voorkomt, op de een of andere manier heb ik het idee dat dat vooral, door al die lange termijn bezoekers, zelf-geinduceerde discriminatie is. Ofwel, discriminatie zien waar het er eigelijk niet is of het allemaal erger maken dan gezond is voor de omgeving. Maar dat is in principe een andere kwestie.
Ik moet wel zeggen dat wanneer ik bepaalde dingen lees van bepaalde mensen (http://www.debito.org/) ik toch wel zweetdruppeltjes op mijn voorhoofd produceer omdat ik me dan niet kan voorstellen wat ik in die gevallen zou doen. Bijvoorbeeld dat je wordt gepakt voor het stelen van iets terwijl je dat helemaal niet aan het doen was o.i.d., de politie is daar namelijk niet erg goedaardig in gevallen van verdenking, en een rechtszaak eindigt 9 van de 10 keer in een schuldigverklaring. Het is natuurlijk wel heel onwaarschijnlijk dat zoiets je gebeurt wanneer je gewoon de regels volgt maar dat is geen garantie dat je niet in aanraking komt met onplezierige dingen zoals hierboven beschreven.
Maar wat is nou hetgeen waarin je de meeste mensen zich hebt zien ‘verslikken’? Want dat de cultuur en taal zo anders zijn dat is duidelijk, dat ook beseffen is een tweede. Maar voordat dat gebeurt moet je dus wel iets meemaken.
April 18th, 2009 at 10:45
Jaja niet in een hokje gepropt willen worden…
Maar als je de taal spreekt dan val je in hokje 2 en dan heb je dus voorlopig geen probleem. Of in ieder geval minder.
Bij dat diefstalverhaal moet je wel bedenken dat de Japanse aanklager bijna alleen maar in een rechtszaal komt als er al een bekentenis ligt. Als jij niks hebt gestolen, waarom zou je dan bekennen? Laat ze het maar bewijzen…
Tenslotte je laatste vraag: in de Japanners. Het land en de cultuurhistorie zijn heel bekend in het Westen, daar vergissen mensen zich meestal niet in. Daar kómen ze vaak ook voor. Maar om het hier langer dan een jaar vol te houden heb je een “ingang” in de Japanse samenleving nodig. Dat is óf de taal, óf een Japanner die jou toch wel leuk vindt, ondanks dat je de taal niet spreekt (hoewel je wel sneller leert met een Japanse wederhelft, dunkt mij). Heb je die ingang niet en zit je hier voor onbepaalde tijd, dan ben je automatisch voor onbepaalde tijd veroordeeld tot de buitenlanders-onder-elkaar-cultuur. Na een jaar, of anderhalf, was voor de meeste mensen die ik sprak het nieuwe er wel af en begonnen ze het gemis van het volwaardig kunnen meedoen in een samenleving te missen (als ze niet al in categorie 1 of 2 vielen). En zoals je zelf al opmerkt, buitenlanders die je niet kent ga je liever uit de weg, want voor je het weet is het zo’n irritante (vaak Amerikaanse) know-it-all toerist…
April 18th, 2009 at 23:59
lol.. ok, duidelijk. Dat mensen zich toch vergissen in de Japanners zelf komt natuurlijk gewoon omdat er in hun thuisland gewoon weinig Japanners zijn waarmee ze omgaan.