Men had nog wat filmmateriaal van het paintballen tegoed… Vooral de achtergrond is de moeite waard, vind je ooit zo’n mooie paintballspot?
Rood masker: Charles
Grijze jas: Jessica
Gele outfit achteraan: Eivind (goed zoeken, hij is zo’n twee seconden in beeld)
Gele outfit vooraan: moi
Volgende keer weer een update mét informatie 
Tijdens het eten worden de beste ideeën geboren bij RIKEN. Misschien niet de beste wetenschappelijke ideeën, maar toch. En dus gingen we paintballen. Van de 20 mensen die “meegingen” waren er uiteindelijk maar vijf overgebleven, maar we hebben niettemin heel veel collega-afknal-lol gehad. Dat, en het feit dat Hasegawa-san mee was en dat hij van alles weet te vinden in de omgeving, zorgde voor een van de meest exotische, ongewone en absurde dagen van mijn Japan-avontuur tot nu toe.
Het geval wil dat paintballen niet bekend is in Japan. Als in helemaal niet. Je kunt het in het hele land op 6 plaatsen doen; da’s een dichtheid van ongeveer 1 paintballplek op 20.000.000 mensen! Dat bleek ook uit hetgeen we aantroffen op de afgesproken plaats. Hasegawa-san had het veld voor de hele dag gereserveerd, inclusief een berg munitie (bijkopen was trouwens best wel goedkoop in vergelijking met de prijzen in Nederland!).
Op een veld onder de rook van Mt. Fuji (letterlijk, als ie tenminste nog zou roken; verder was het in the middle of nowhere, voorzover dan kan in Japan) werden we na twee uur treinen en een taxirit opgewacht door drie mannen van in de 30/40. Het waren duidelijk hobbyisten, die het misschien wel meer voor de lol en het onder de aandacht brengen van hun hobby deden dan voor het geld. De nabijgelegen militaire bases zorgden voor een extra dramatisch slagveld door zo nu en dan een legerhelikopter over te laten vliegen.
Snel kleertjes aan en een wapen rapen. De regels waren erg minimalistisch: word jij of je wapen direct getroffen, dan ben je dood. Breng je de “vlag” in het midden van het veld (een rode lap die op half zeven uit een pylon hing) naar de kant van de tegenstander dan heb je gewonnen; dit gaat uiteraard extra makkelijk als alle tegenstanders dood zijn. Dat vlag-element was een beetje onzinnig, want het is de hele dag niet gelukt dat ding naar de overkant te brengen zonder eerst iedereen af te knallen. Gaan rennen met die vlag in je handen was een soort alternatieve zelfmoord; en ik zie niet hoe dit met meer teamleden anders zou zijn. Van die vlag bleven we dus meestal maar af…
Met het kleine aantal mensen dat we hadden meegebracht was het erg leuk spelen, alhoewel rambo-acties je team automatisch zouden doen verliezen en niemand dus volledig werd ingepeperd omdat z’n gewaagde actie grandioos mislukte. Mislukte acties waren er overigens alsnog genoeg, zoals Charles die toen ik riep dat ik Jessica had geraakt opstond om te gaan kijken dat met de “dood” moest bekopen omdat Eivind er nog wel was. De meeste “kills” waren overigens van grote afstand en deden nauwelijks pijn, alhoewel ik een nietsvermoedende Jessica een paar flinke blauwe plekken heb bezorgd toen ik toen zij haar munitie aan het sparen was en niet oplette om haar muurtje heenliep en d’r een heleboel verfbolletjes in haar been schoot. Zie de foto!
Zoals ik al zei, we hadden het veld de hele dag, en na een uur of vijf wordt dat oorlogvoeren toch een beetje vermoeiend. De arme Hasegawa-san moest halverwege de strijd al staken omdat ie door z’n enkel was gegaan, en hij kon daardoor ook niet meedoen met het volgende onderdeel, een bezoek aan de plaatselijke onsen (heel heet Japans bad, vaak uit natuurlijke bron). Daar werden we overigens gratis afgezet met het busje van de paintballmannen, kom daar maar eens om in Nederland…
Hasegawa-san had nog een heleboel filmopnamen van het paintballen gemaakt, maar die was er vandaag niet vanwege z’n enkel, dus die filmpjes hou je tegoed…
Onsen
Bij de retreat van RIKEN had ik al eens een Japans bad genomen, maar ik had het dus nog nooit in een echt openbaar bad gedaan. De Japanse badhuizen zijn toch altijd een beetje intimiderend voor buitenlanders (bijvoorbeeld omdat alles echt alléén maar in het Japans kan, of zelfs omdat buitenlanders geweigerd worden!), dus de meeste toeristen slaan het badderen over. En dat is jammer, want het is echt heel leuk.
Je betaalt een minimaal bedrag (naar Nederlandse begrippen is dit een kuuroord, en dat zou meer kosten dan de vier euro die ik nu kwijt was…), stopt al je kleren in een kluisje, neemt eventueel een minuscuul handdoekje mee en gaat naar binnen. Daar neem je plaats op een krukje dat voor een kraan/douche staat en je wast jezelf. Dat betekent in Japan: je wast jezelf zó goed dat er in de verste verte geen vuiltje mee op je lichaam te bekennen is, en dan was je je nog een keer voor de zekerheid. Dán pas mag je het water in. En dat is heet. Best wel heel heet. Het handdoekje, als je dat had, leg je op je hoofd. Dat helpt zogenaamd tegen flauwvallen, maar veel van de jongere/preutsere onsengangers gebruiken het om tactisch hun edele delen te bedekken als ze aan de wandel gaan. Gelukkig kun je je bij de eerder genoemde kraantjes af en toe afkoelen met koud water. Al met al is het een heel leuke, ontspannende, reinigende en vooral Japanse ervaring.
Onsen heb je overigens in alle soorten en maten, en dit was er een van. Deze was tegen een heuvel gebouwd die tegenover Fuji staat, en vanuit het bad heb je een prachtig uitzicht op Fuji en Gotenba, een stad die tussen de onsen en de berg in ligt. Onsen zijn in Japan een sociaal gebeuren. Je neemt het hele gezin mee, of gaat met vrienden, mensen van je werk of zakenrelaties. Maar het blijft moeilijk om aan buitenstaanders uit te leggen wat zo leuk/goed/ontspannend is aan onsen. Dat werd nog eens bevestigd toen twee van de dapperdere Japanners ons aanspraken en vroegen waar we vandaan kwamen. Westerlingen zie je niet zoveel in de onsen; zeg maar helemaal niet. Grote ogen toen bleek dat ik wat Japans kon spreken met ze. Nog meer van dat toen bleek dat we geen toeristen waren maar hier werkten. Waar we vandaan kwamen, wat we voor werk deden, waar we woonden, wat we van de onsen vonden, het één was nog interessanter dan het ander. Grappig om als “toerist” zelf een bezienswaardigheid te zijn… Zelf hadden ze tussen de drie en vier uur gereisd om hier naartoe te komen, wij waren “toevallig in de buurt” (hoewel ik vermoed dat Hasegawa-san stiekem van tevoren wel had gehoopt dat we mee zouden willen naar de onsen, écht spontaan en toevallig handelen is aan de Japanners namelijk niet besteed). Het blijft een absurd land…
Eten
Na het bad was het terug naar Yokohama en we namen afscheid van Jessica en Hasegawa-san, want zij wonen in een andere wijk. We hadden plannen om met Eivind, Charles, ik en Charles’ vriendin, Namiko, te gaan eten, maar Eivind had hoofdpijn (te veel head shots gekopt denk ik 
), en zo belandde ik met Charles plus vriendin in El Busque, een Boliviaans/Okinawa-aans (juist… had ik al gezegd dat het een licht absurde dag was?) restaurant waar Charles goede ervaringen mee had. De entourage was op zijn minst apart te noemen. Een restaurant met schilderijen in plastic lijsten (lees: muurlchilderingen met kabelgoot eromheen), en wat ze van het “inlijstmateriaal” over hadden was eromheen op de muur gedrapeerd (weggooien is zonde… ofzo). Twee grote TV’s aan de muur met Zuid-Amerikaanse muziek plus beeld (sfeervol… zingende dikke mannen). ’s Avonds mogelijkheid tot karaoke (whaha)! Dat hebben we maar niet gedaan. En op de wc een poster die in een garage niet zou misstaan, maar wel in een restauranttoilet: een Japanse bikinimevrouw die je glimlachend een lekker Kirin-biertje aanbiedt.
Maar dan het eten. Geen van de gerechten kwam me bekend voor. Gelukkig staan in Japan op bijna elke menukaart foto’s van de gerechten die redelijk overeenkomen met wat je uiteindelijk krijgt. Dus we bestelden iets en er kwamen allerlei gerechten op tafel. Het is zo fijn om in een land te wonen waar het in een restaurant volkomen geoorloofd is om een hele berg gerechten en gerechtjes te bestellen en ze vervolgens te delen met de hele tafel in plaats van ze voor jezelf te houden. Over het uiterlijk van het Boliviaans-Japanse eten… om een film te citeren: “Japanese food is like the army: don’t ask, don’t tell.” De film heeft voor de verandering gelijk, dat is namelijk inderdaad wat ik hier heb geleerd in de afgelopen maanden. Het vreemde eten hier is voor het ongeoefende oog niet te identificeren als iets eetbaars; je dient het gewoon in je mond te stoppen en dan komt het meestal wel goed. Tot nu toe ben ik met de gek uitziende gerechten vaak bezorgd geweest, maar nooit teleurgesteld. Zo heb ik vandaag kaasdinges gegeten die niet naar kaas smaakte maar naar Japanse dinges, banaandinges die niet naar banaan smaakte maar er wel zo uitzag, ongepopte popcorn die naar popcorn smaakte, en zo nog wat dingen. Nee, geen cavia’s…
Al met al dus een prima dag vol lokale avonturen die ik zonder de fijne mensen bij RIKEN allemaal had moeten missen. Dáárom kom ik naar een ver land voor m’n stage! I’m not a tourist, I live here!
Toen Bart hier op bezoek was hoorde ik hem om de haverklap commentaar leveren op iets dat mij allang niet meer opviel: de mondkapjes. Hij had natuurlijk een punt, dat zijn ik en alle andere buitenlanders met hem eens, hoe goed “geïntegreerd” ze ook zijn. Integreren vindt iedereen prima, maar dan zonder mondkapje…
Dat hebben de Japanners inmiddels ook in de gaten. Vandaag vond ik in mijn postvakje een A4-tje met griep- en verkoudheidsinstructies. Met aangehecht mondkapje (dat net als alles in Japan individueel in plastic verpakt zit). Maar nog hilarischer dan het distribueren van mondkapjes onder buitenlanders is het instructievel dat erbij zat. Hou je vast…
)Gek land? Gestoorde mensen? Doorgeslagen hygiënisch? Ach, mij valt het haast niet eens meer op…
Geloof het of niet, het is in Japan volkomen geoorloofd om mensen naar hun bloedgroep te vragen. En dan hoef je niet eens heel close met ze te zijn. Net als je bij ons aan iemand kunt vragen wat zijn of haar sterrenbeeld is, vraag je diegene hier naar de bloedgroep. Niet alleen is het voor Japanners daarom moeilijk voor te stellen dat iemand zijn bloedgroep niet weet, het is óók nieuw voor ze dat dat bij ons helemaal niet zo’n betekenis heeft als hier, en dat sommige mensen het er liever niet over hebben. Want je bloedgroep zegt iets over je. Net als een sterrenbeeld bij ons iets over je zegt (volgens sommigen dan… laten we niet overdrijven). Duh, de vrouwenbladen schrijven het, dus is het waar…
Net als bij horoscopen zijn er natuurlijk allerlei varianten. In degene die ik heb gehoord ben je met A een boer, met B een jager, met AB een humanist en met O een krijger. De rhesusfactor interesseert ze verder niks. Aan elk type worden allerlei goede en slechte karaktertrekken toegeschreven, die ik allemaal verder ook niet uit m’n hoofd weet; lees ze hier maar na als je graag iets over mij en jezelf te weten wilt komen.
Het is eigenlijk bijna eng dat zoveel mensen zich er hier mee bezighouden, dat het verschijnsel zelfs een geheel eigen mini-industrie tot stand heeft gebracht. Met enig relativeringsvermogen ziet men natuurlijk dat onze “eigen” astrologie een industrie van veel engere proporties van een bestaansreden voorziet, maar het blijft voor mij een bron van verbazing hoe zoveel mensen zo geobsedeerd kunnen zijn door hun eigen en elkaars bloedgroep. Wel een leuke vorm van verbazing natuurlijk, de “kijk die gekke Japanners eens”-verbazing. En zo hebben “wij buitenlanders” toch zo nu en dan onze binnenpretjes.
Mijn naam is Joost en ik heb bloedgroep O-. Aangenaam.
(view full entry for English translation…)
Ik ken mezelf nu al meer dan 23 jaar en nog steeds blijf ik mezelf verrassen. Zelfs op het gebied van pannenkoeken bakken, een vaardigheid waarvan ik altijd placht te denken dat ik hem wel onder de knie had. Kijk, dat de eerste paar pannenkoeken verbrandden bij mijn eerste poging in Japan was natuurlijk niet mijn schuld, maar die van de 100-yen-pan en van het rare elektrische kookstel. En dat mijn tweede serie even werd uitgesteld omdat ik azijn had gekocht in plaats van olie, dat kan de beste overkomen. Ik heb alle stommigheden hier al een keer begaan; wat kan er nú nog misgaan? Maar helaas, assumption is the mother of all fuckups, zo blijkt maar weer.
Wat je hierboven ziet is mijn keukentje nadat ik de uit Nederland meegenomen pannenkoekenshaker had geprobeerd te gebruiken. Het was al twee keer perfect gelukt, prima pannenkoekjes gegeten en op naar de derde. Maar toen sloeg het noodlot toe. Het voor-elke-pannenkoek-nog-even-licht-schudden, wat volgens de verpakking een goed idee is, veroorzaakte wat je op de foto’s ziet. Want de verpakking zei niet dat het een goed idee is om te controleren of het dopje er wel goed op zit…
Slachtoffers: de rechterkant van mijzelf & mijn kleren, de muur, de vloer, mijn tassen op de vloer, de keuken, en… een onschuldig theezakje dat op het verkeerde moment op de verkeerde plaats was. Nouja, weer wat geleerd…
Jawel, dankzij Morana en haar retourtje Hong Kong heb ik nu permanent quality time met Bruce Lee. Hoewel het wel een tikkeltje raar aanvoelt om een gespierd kereltje met een waterhoofd te (be)voelen wanneer ik m’n hand in m’n broekzak steek…
(English below…)
Nu ik me een tijdje in het Japans heb verdiept begin ik meer en meer in te zien dat deze taal eigenlijk één groot woordspelletje is. Niet alleen voor mij, maar ook voor de Japanners zelf. Nu zit de Japanse cultuur sowieso vol met spelletjes. Het stug met stokjes blijven eten is daar een voorbeeld van – wordt spelen met het eten bij ons als onbeleefdheid beschouwd, hier wordt het spelletje standaard bij de maaltijd meegeleverd in de vorm van het “bestek”. In de trein stappen is ook één van de meest geliefde lokale spelletjes: men dient voor de trein komt op de aangegeven plaats een nette rij te vormen, en als de deuren opengaat wint degene die het eerste binnen is, ongeacht de oorspronkelijke plaats in de rij. Lachen, gieren, brullen natuurlijk.
En dan is er dus de taal. Het spelletje is drieledig. Allereerst is er het spelletje “wat bedoel je eigenlijk?”. Bij dit spel is het voor de ontvangende partij de bedoeling erachter te komen wat de verzendende partij bedoelt. Dit lijkt heel voor de hand liggend, en volgens taalkundigen is “context” het toverwoord. Met dit magische concept verklaren zij waarom de Japanners elkaar prima begrijpen, ondanks dat sommige woorden vijftien of meer verschillende betekenissen hebben, op de manier waarop bijvoorbeeld een “bank” bij ons zowel een financiële instelling als een zitmeubel is. De praktijk is echter iets minder ideaal, en niet zelden heb ik Japanners aan elkaar zien voordoen hoe je het woord schrijft, waarop de ander een aha-dat-bedoelde-je-erlebnis had en het gesprek doorgang kon vinden.
En dat brengt ons bij spelelement twee, het schrijven en weer ontcijferen van woorden. Dat is natuurlijk het leukst bij woorden die uit meer dan één teken bestaan, omdat daarbij meestal (maar niet altijd – dat hoort bij het spelletje) de Chinese uitspraak (die niet echt Chinees meer is) in werking treedt. Op die manier klinkt elk teken als sjuu, djuu of tsjuu, waarbij op de plaats van uu een willekeurige klinker mag worden ingevuld. Doordat er zoveel tekens bestaan en zo weinig uitspraken om uit te kiezen, kan het woord sjoodjoo bijvoorbeeld afhankelijk van de schrijfwijze symptoom, puur, marktconditie, uitnodigingsbrief of orang-oetan betekenen (of één van de vijf andere dingen die ik hier niet heb genoemd). Je begrijpt nu waarschijnlijk hoe nauw dit samenhangt met spelelement 1, want als je het woord sjoodjoo hoort in plaats van leest kun je automatisch dat spelletje doen.
Tenslotte kun je door het leuke schrijfsysteem woorden zo lang en interessant maken als je zelf wilt, waardoor we bij het derde en laatste spelonderdeel aankomen: “wie verzint het coolste woord”. Vandaag las ik het woord Japanseautomobielverkopersverenigingsorganisatie. Dat zijn twaalf Japanse tekens, en net als in het Nederlands kun je het op twee verschillende manieren opvatten (verkopers van Japanse auto’s of Japanse verkopers van auto’s), waardoor je spelletje 1 weer kunt spelen als je wilt.
MicroRNA’s
Je weet misschien wel hoe dol ik op spelletjes ben, en ik vind Japan in dat opzicht dus ook een prachtland. En in mijn werk mag ik me ook nog bezighouden met spelletjes, zoals vandaag de micro-RNA-jacht. Ik heb weer twee niet eerder beschreven micro RNA’s ontdekt, dus speltechnisch was het een erg geslaagde dag. En als het me vanavond lukt voor tweeën in slaap te vallen wordt het ook nog een geslaagde nacht. Lang leve intercontinentale vluchten….