Wie Japans leert krijgt heel veel uitdagingen voor z’n kiezen. Het feit alleen al dat je graag Japans wilt leren en het zo serieus neemt dat je een leerboek hebt gekocht of les neemt betekent dat je die uitdagingen graag het hoofd wilt bieden – niet Japans leren is immers makkelijker. Maar zelfs de meest doorgewinterde gaijin gaan één uitdaging stelselmatig uit de weg: leren lezen.
Met groeiende verbazing zie ik toe hoe men er genoegen mee neemt bij al zijn lees- en schrijfwerk geholpen te moeten worden, of gewoon in het Engels verder te gaan. Er lopen er hier rond die vloeiend Japans spreken, maar weigeren te leren lezen – ik kan er niets anders van maken dan dat ze weigeren, want voor het Japans leren spreken hadden ze op magische wijze wél tijd.
De redenen voor de weigering lopen uiteen, maar het komt er natuurlijk gewoon op neer dat ze het teveel werk vinden ~2000 tekens te leren lezen voor die “enkele keer dat ze het nodig hebben”. Overigens vind ik kana (lettergreepschrift, bij elkaar zo’n 100 tekens) kunnen lezen niet tellen: daar heb je zelden genoeg aan. Zelfs de eerder genoemde lesboeken beweren soms glashard dat het leren lezen van de Chinese tekens (kanji) niet zo belangrijk is, als je tenminste kana kunt lezen.
Ze liegen. Allemaal.
Misschien weten ze niet beter. Ik zou me kunnen voorstellen dat wie zo’n lesboek schrijft al zó vergevorderd is dat ie is vergeten hoe irritant het is je adres niet op een formulier te kunnen invullen – als je het formulier al hebt kunnen ontcijferen.
Misschien praten ze hun eigen ongeletterdheid goed door het mantra (“je hoeft ze niet te kunnen lezen”) net zo vaak te herhalen tot ze het zelf geloven.
Misschien hebben ze de Japanners het mantra zo vaak horen herhalen dat ze denken dat het wel okee is: de Japanners geloven graag dat hun taal, hun cultuur en hun schrift de mooiste en vooral moeilijkste ter wereld zijn en verwachten dus niets van hen die in hun land te gast zijn.
Maar dat neemt niet weg dat het allemaal onwaar is; analfabetisme zuigt. Kom op zeg, ik kocht een fles azijn in plaats van olie omdat ik niet kon lezen. Hoe kun je met zoiets genoegen nemen?! Prinses Dingetje heeft gelijk! (je weet wel, die ene Nederlandse prinses die zo pro-lezen is en waarvan ik steeds de naam vergeet)
Leren lezen, écht leren lezen heb ik inmiddels tot mijn queeste gebombardeerd. Kom maar door met die dagelijkse portie kanji. De bezwaren tegen een dergelijke queeste zijn niet van de lucht, maar komen in de praktijk neer op “hoeft niet”, “kost tijd” of “onmogelijk!”. Verder is het lastig om tekens te gaan leren terwijl ik de bijbehorende woorden nog niet eens ken. Maar er zijn ook voordelen, en die prikkelen mijn gevoel voor redelijkheid een stuk meer.
Zo kan ik in het geval van sommige onbekende woorden raden wat ze betekenen doordat ik de tekens ken (een woord bestaat meestal uit meer dan 1 kanji, en kanji kunnen op meer dan één manier “gelezen” worden; “belangrijk” is bijvoorbeeld dai-ji: grote-zaak, maar “groot” op zichzelf is oo(kii)), of doordat ik de klanken van het woord kan herleiden tot tekens die ik ken. Goed, deze gevallen zijn niet heel talrijk, maar ze maken het wel de moeite waard. Dingen kunnen lezen is natuurlijk een heel voor de hand liggende, en een heel belangrijke – met elk nieuw teken dat ik leer kan ik nieuwe dingen lezen. Ik weet niet meer precies hoe ik vroeger heb leren lezen en schrijven, maar het moet net zoiets zijn geweest: “hé, ik kan ineens lezen wat hier staat!”
Tenslotte de reacties van de Japanners. In een internationale omgeving als de mijne staan ze niet meer te kijken van een Japans sprekende blanke. Ze staan niet meer te kijken van een buitenlander die z’n naam in katakana kan schrijven (hoewel ze het vaak zichtbaar op prijs stellen). Maar sinds het eerste begin van mijn queeste ben ik telkens met grote ogen aangestaard als een Japanner zich realiseerde dat ik zojuist twee kanji had gelezen. “Kun je kanji lezen?!” En dan kan ik het nog niet eens écht goed…
Mocht je Japans (willen) leren en het nog niet doorhebben, mijn advies aan iedereen die serieus Japans wil leren: maak H.K.H. Prinses Dingetje blij en LEER LEZEN!
Mocht je niet Japans leren en het nog niet doorhebben: je had deze post bij nader inzien misschien over hebben willen slaan. Te laat…. Maar morgen staat garant voor weer een stuk vol lompe humor en typisch Japanse taferelen, want respectievelijk de Ikea en karaoke staan op het programma. 
October 27th, 2008 at 6:14
Jaja kom maar op met Heisig!
Ik doe trouwens ook die wwordenlijstjes die je met je pearl script heb gemaakt.. en steeds zie ik woorden die ik dan eigelijk wel ken maar niet herken vanwege de kanji maar de kanji los vanelkaar wel weer ken en dan komt er heel moeizaam soms dat ik na het uitspreken van de kanji dan toch het woord zie.. lol.. vrij omslachtig.. maar toch..
het Heisiggen werpt wel zichtbaar zijn vruchten af op die manier. Ik was er namelijk stellig van overtuigd dat ik er helemaal niets aan zou hebben totdat ik zo’n beetje voorbij Japanese for Busy People III was..
Hoe gaat het overigens met de voorbereiding op de JLPT?
October 27th, 2008 at 11:17
Heisig… is wel nuttig maar dat wordt soms een beetje overdreven. Als tool bij het leren herkennen van kanji is zijn techniek zeer bruikbaar, maar ik ben ermee opgehouden in volgorde door zijn boek heen te werken, omdat heel veel tekens erin gewoon nauwelijks gebruikt worden. Wat ik nu doe is nieuwe tekens die ik tegenkom opzoeken in woordenboek én RtK om ze beter te onthouden.
JLPT… Ben ik (nog) niet gericht voor aan het studeren. De woorden ken ik inmiddels allemaal wel, dus een dezer weken ga ik denk ik wat oude JLPT-vragen doorbladeren of zo. Ik zie er niet zo tegenop qua niveau in ieder geval. Kreeg nog een brief van ze, of ik wilde deelnemen aan een try-out van de JLPT-nieuwe-stijl. Zou ik 2000 yen voor krijgen. Maarja, kost me een hele dag + reiskosten, dus nee dank je… Collega’tje gaat wel trouwens.
October 27th, 2008 at 18:55
IKEA, karaoke…. ik kan niet wachten op je volgende blog!
(ja, deze zuigt X-P)
October 27th, 2008 at 22:01
Welke JfBP ben je nu trouwens mee bezig? Ik zie namelijk wel een beetje tegen die JLPT op aangezien ik nog niet voorbij boek 2 ben en nog steeds niet tegen de tijd dat die JLPT er is.. dus tjah :/ Ik neem aan dat je min of meer de hele voca van het 2e boek wel onder de knie hebt?
October 27th, 2008 at 22:57
Ben op 1/3 van boek 3. Heb de JFBP-vocab maar even gelaten voor wat ie is. Als je door de lijstjes van JLPT 3 en 4 heen bent heb je het belangrijkste ook wel gehad. Plus, dat scheelt een hoop invoerwerk voor al die JFBP boeken…
October 28th, 2008 at 7:18
今日は 學生
da’s een hele uitdaging, Japans lezen.
We volgen je belevenissen!
groeten
October 28th, 2008 at 9:15
Ha, komt het toch meteen al van pas, Japans kunnen lezen