In het kader van de voorpret heb ik al een paar maanden Japans kunnen leren. Ik moet zeggen, het lijkt qua grammatica een beetje op een kruising tussen Engels, Nederlands, Spaans, Duits en Latijn (valt wel mee toch? 
), en qua vocabulaire lijkt het op helemaal niets dat ik ken. Maar verder is het heel goed te doen…
Nu maar hopen dat de Japanners me ook gaan verstaan; dikke kans dat ik hoe dan ook een dik accent heb, net zoals onze allochtonen. Ik vraag me af of imitaties van mij voor hun net zo grappig zijn als onze eigen buitenlander-imitaties voor ons zijn…
Qua schrift heb ik goed nieuws en slecht nieuws. Het goede nieuws is, ik hoef het alleen maar te kunnen lezen, want de kans dat ik een brief ga schrijven in het Japans is natuurlijk nihil. Het slechte nieuws is, ze hebben twee gelijkwaardige “alfabetten” van een stuk of 40 lettergrepen ieder (“kana“), en daarnaast nog zo’n 2000 kanji, karakters die een heel woord voorstellen. Een Japanner heeft tien jaar nodig om dat onder de knie te krijgen. Ik heb tien maanden. Het houdt me van de straat, zullen we maar zeggen.
Overigens heb ik ontdekt dat er een heel verschil is tussen een tekst kunnen ontcijferen en hem echt kunnen lezen. Met enige moeite kan ik nu van sommige stukken tekst achterhalen wat ze betekenen – maar daar doe ik dan ongeveer net zo lang over als een kind uit groep 4 van de basisschool over dezelfde tekst in het Nederlands zou doen. En dan ben ik nog erg dol op vreemde schriften, kun je nagaan! (ter vergelijking, steno leren lezen & schrijven kost een fractie van de tijd die Japans lezen & schrijven kost.)
Voor mij is het in ieder geval een leuke – en nuttige – uitdaging. Om je een beetje een idee te geven van de dingen die onder andere in mijn hoofd moeten belanden, laat de volgende eigenaardigheden maar even op je inwerken.
- Het Japans gebruikt een soort variant op naamvallen die erop neerkomt dat je achter zo’n beetje elk woord een uitgang mag of moet plakken. “naar”, “en”, “met”, “dan”, “voor”, “om”, “omdat” – het zijn geen losse woorden, maar partikels.
- Daarnaast mag je vóór sommige woorden óók nog dingen plakken (bijvoorbeeld “o-” of “go-” om extra beleefd over iets te praten).
- En soms verandert (of verdwijnt) het werkwoord al naar gelang hoe beleefd je wilt zijn.
- Het werkwoord komt achteraan. Dat klinkt heel makkelijk, totdat je zinnen met heel veel woorden voor je kiezen krijgt: “gisteren met mijn vader en mijn opa en een vriend met de metro naar de mooie tuin ben ik gegaan.” Een beetje yoda-speak, maar dan in het echt…
- Woorden mogen uit alleen maar klinkers bestaan (en dat doen ze nog best vaak ook).
- De lengte van een letter maakt uit(!). “iie” is nee, “ie” is huis. Rottiger wordt het als je de woorden voor “oom” (ook gebruikt voor willekeurige mannen op straat) en opa (ook gebruikt voor willekeurige oude mannen op straat) door elkaar gaat halen.
- Om het nog even duidelijker te maken, laten de Japanners woorden weg die ze niet nodig vinden. Heel efficiënt natuurlijk, en dat spreekt me natuurlijk aan (;-)), maar wat een Japanner een duh-gevalletje vindt vind ik misschien wel handig om erbij vermeld te krijgen.
- Je kunt zo ongeveer elke zin in vijftien (okee, ik overdrijf) verschillende niveaus van beleefdheid uitspreken. En in het algemeen geldt dat de langere versie van een woord beleefder is (sorry in het verleden tijd is langer dus beleefder). Voorbeeldje: het werkwoord zijn (of het Japanse woord dat het dichtst in de buurt komt): Je hebt da, desu en degozaimasu. Betekenen allemaal hetzelfde, maar dan net ietsje anders… Ook opzienbarend is de ontzettende hoeveelheid uitdrukkingen die “dankjewel” c.q. “sorry” kunnen uitdrukken.
- En als klap op de vuurpijl is de kans dat ze m’n naam goed kunnen uitspreken verwaarloosbaar: lettergrepen mogen alleen op een klinker of ‘n’ eindigen. Dus niet op ’st’… Mijn naam zal wel iets van Yoo-su-tsu worden.
Maar goed, ik vind het tot nu toe heel erg interessant (“omoshiroi“) en ik hoop dat als ik eenmaal wat Japans spreek de rest van de cultuur wat makkelijker tot me zal doordringen. We zullen het zien….
PS: ik kwam zojuist het volgende hilarische schrijfsel over (het leren van) de Japanse taal tegen en ik kan het jullie niet onthouden: klikkie
June 24th, 2008 at 0:56
Kan je dit soort filmpjes al zonder ondertiteling begrijpen?
http://www.youtube.com/watch?v=6-10zjT4OLE
June 24th, 2008 at 8:09
hehe die’s wel cool
maarrem ik kom ongeveer tot een kwart de helft, en da’s dan de makkelijke helft
June 27th, 2008 at 11:04
hm waarom kreeg ik geen mailtje bij dit bericht?
June 27th, 2008 at 11:07
ow en btw, als je mijn naam Nga Jien op een andere klemtoon uitspreekt daan betekent dat ” gevaarlijk” w00t!
of misschien was dat eigenlijk mijn echte naam…..
anyways, ja veel succes daarmee gast, dat gaat nog knap lastig worden
June 29th, 2008 at 10:56
volgens mij is yoda speak stiekem letterlijk vertaald japans.
op hoeveel kanji zit je inmiddels?
ohja.. over die klemtonen idd.. er zijn dus wel een aantal woorden die wat anders betekenen als je de klemtoon verandert. Zoals はは de kanji maakt uiteraard duidelijk wat er wordt bedoelt maar als je het uitspreekt dan betekent het met de klemtoon op de ene ha “borsten” en op de andere ha “mijn moeder”, ik weet nou alleen niet meer welke welke is -_-;;.